Dr. Sneha's Skin and Allergy Clinic

झोपेला अनेकदा “ब्युटी स्लीप” म्हटले जाते, आणि हा शब्द केवळ म्हण नाही—त्यामागे ठोस सत्य आहे. तुमच्या झोपेची गुणवत्ता आणि कालावधी तुमच्या त्वचेच्या आरोग्यावर थेट परिणाम करतात. स्किनकेअर उत्पादने मदत करू शकतात, पण खरे पुनरुत्थान(Healing and Repair) झोपेतच घडते. गाढ झोपेदरम्यान शरीर त्वचेकडे रक्तप्रवाह वाढवते, ज्यामुळे कोलेजनची निर्मिती होते आणि सूर्यप्रकाश व प्रदूषणामुळे झालेली हानी दुरुस्त होते. कोलेजन त्वचेची लवचिकता टिकवून ठेवण्यासाठी आणि सुरकुत्या टाळण्यासाठी महत्त्वाचे असते. अपुरी झोप घेतल्यास कोलेजनचे विघटन जलद होते, ज्यामुळे त्वचेवर लवकर वय(Ageing and Wrinkles)  दिसू लागते—जसे बारीक रेषा, निस्तेजपणा आणि सैलपणा. झोप ही ताणतणाव नियंत्रित करणाऱ्या कॉर्टिसोल हार्मोनलाही संतुलित ठेवते. झोप कमी झाल्यास कॉर्टिसोलची पातळी वाढते, ज्यामुळे शरीरात सूज (Inflammation) निर्माण होते. यामुळे मुरुम(Pimples /Acne) , एक्झिमा आणि सोरायसिससारख्या त्वचेच्या समस्या अधिक वाढू शकतात. तसेच, झोपेअभावी त्वचेची नैसर्गिक संरक्षणभिंत(Natural Immunity)कमजोर होते, ज्यामुळे त...

Sleep is often called “beauty rest,” but this phrase holds more truth than it gets credit for. The quality and duration of your sleep play a direct role in maintaining healthy, glowing skin. While skincare products can support your routine, the real repair work happens when you are asleep. During deep sleep, the body increases blood flow to the skin, helping rebuild collagen and repair damage caused by environmental stressors like sun exposure and pollution. Collagen is essential for maintaining skin elasticity and preventing wrinkles. Poor sleep, on the other hand, accelerates its breakdown, leading to early signs of aging such as fine lines, dullness, and sagging. Sleep also regulates cortisol, the stress hormone. When you don’t get enough rest, cortisol levels rise, triggering inflammation in the body. This can worsen skin conditions like acne, eczema, and psoriasis. Additionally, lack of sleep can impair the skin’s natural barrier, making it more...

त्वचेच्या आरोग्यासाठी पाणी पिणे आणि शरीरात पाण्याची कमतरता टाळणे का महत्त्वाचे आहे? — त्वचारोग तज्ज्ञांचे मत आपण चांगल्या त्वचेबद्दल बोलतो तेव्हा बहुतेक वेळा महागडी क्रीम, सिरम किंवा ब्युटी ट्रीटमेंट यांचा विचार केला जातो. पण त्वचेच्या आरोग्यासाठी एक अतिशय साधी आणि महत्त्वाची गोष्ट अनेकदा दुर्लक्षित होते — ती म्हणजे पुरेसे पाणी पिणे. त्वचारोग तज्ज्ञांच्या मते, शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ न देणे हे त्वचा निरोगी ठेवण्यासाठी महत्त्वाचे आहे. त्वचा हा शरीरातील सर्वात मोठा अवयव आहे. ती आपल्याला धूळ, प्रदूषण, जंतू आणि सूर्याच्या किरणांपासून संरक्षण देते. ही संरक्षणाची भूमिका नीट पार पाडण्यासाठी त्वचेतील पेशींना पुरेसे पाणी मिळणे गरजेचे असते. जेव्हा शरीरात पाण्याची कमतरता होते, तेव्हा त्वचा कोरडी, निस्तेज आणि कमी लवचिक दिसू शकते. कारण त्वचेच्या वरच्या थरातील पेशी योग्य प्रमाणात ओलावा ठेवण्यासाठी पाण्यावर अवलंबून असतात. त्वचा योग्यरीत्या हायड्रेटेड असेल तर तिचे पेशी थोडे फुगलेले आणि मजबूत असतात. त्यामुळे त्वचेचे संरक्षण करणारा लेयर चांगले काम करतो. त्यामुळे त्वचेतून पाणी कमी प्रमाणात...

महिलांच्या शरीरातील खासगी भागांची स्वच्छता: काय करावे आणि काय करू नये महिलांच्या खाजगी भागाचे आरोग्य व स्वच्छतेविषयी महत्त्वाची माहिती महिलांच्या शरीरातील खासगी भागांची (private parts) स्वच्छता ही आरोग्यासाठी अतिशय महत्त्वाची आहे. योग्य स्वच्छता केल्यास संसर्ग(इन्फेक्शन) , खाज, दुर्गंधी आणि इतर समस्या टाळता येतात. 1. खासगी भागांची साफसफाई  (Intimate Hygiene Tips) प्रत्येक वेळेस शौचालय वापरल्यानंतर(लघवी नंतर) खासगी भाग हळूवारपणे पुसा  नेहमी पुढून मागच्या दिशेने (front to back) धुवा, उलट दिशेने कधीही धुवू नका साधे पाणी किंवा mild, fragrance-free साबण वापरा पाणी उपलब्ध नसेल तर स्वच्छ टिश्यू पेपर (टॉयलेट पेपर रोल) किंवा सूती कापडाने हलकेच टीपुन (pat dry) कोरडे करा त्वचेच्या folds / घड्यांकडे विशेष लक्ष द्या  त्वचेच्या घड्या घासू नका, फक्त pat dry (टिपून घ्या) करून कोरड्या ठेवा Intimate area wash फक्त Skin Specialist किंवा Gynecologist यांनी सांगितल्यासच वापरावा आणि दिलेल्या क्रीम/मल्हम prescribed duration पेक्षा जास्त काळ वापरू नये लहान मुली / मुलींना योग्य प्रकार...

एक्झिमा असलेल्या हातांची काळजी : एक नाजूक समतोल एक्झिमा हा त्वचेचा आजार असून त्यामध्ये त्वचेला सूज, खाज, कोरडेपणा आणि चुरचुर होते. हातांवर एक्झिमा असल्यास दैनंदिन कामांवर आणि हातांच्या दिसण्यावरही परिणाम होतो. योग्य काळजी घेतल्यास लक्षणे नियंत्रणात ठेवता येतात, फ्लेअर-अप कमी करता येतात आणि हातांचे आरोग्य सुधारता येते. 1.    कोमल पद्धति ने  हाथ  स्वच्छ करा (Gentle Cleansing) हात धुताना सौम्य, fragrance-free (सुगंधरहित) साबण किंवा वॉश वापरा. कोमट पाणी वापरणे योग्य आहे. खूप गरम पाणी आणि स्ट्रॉन्ग साबण त्वचेतील नैसर्गिक ओलावा काढून टाकतात आणि एक्झिमा वाढवू शकतात. 2. नियमित मॉइश्चरायझिंग करा (Moisturize Regularly) एक्झिमा असलेल्या हातांसाठी मॉइश्चरायझिंग फार महत्त्वाचे आहे. हात धुतल्यानंतर लगेच fragrance-free मॉइश्चरायझर लावा, जेणेकरून ओलावा टिकून राहील. दिवसातून अनेक वेळा मॉइश्चरायझर वापरा.  हिवाळ्यात किंवा त्वचा खूप कोरडी असल्यास विशेष काळजी घ्या.  सिंक/बेसिनजवळ मॉइश्चरायझर  ची बॉटल ठेवा घरात अनेक ठिकाणी मॉइ...

हॉस्टेलमध्ये राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पौष्टिक आहार पर्याय (Healthy Eating Hacks for hostel students) हॉस्टेलमध्ये किंवा घरापासून दूर राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांना संतुलित आणि पौष्टिक आहार मिळणे अनेकदा कठीण जाते. वेळेची कमतरता, मर्यादित सुविधा आणि मेसवर अवलंबून राहणे यामुळे पोषणाकडे दुर्लक्ष होते.  मात्र काही सोपे, सहज उपलब्ध आणि घरून पॅक करून नेता येणारे अन्नपदार्थ वापरल्यास तुमचे पोषण नक्कीच सुधारू शकते. 1) दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थ दूध, दही किंवा योगर्ट हे प्रोटीन आणि कॅल्शियमचे चांगले स्रोत आहेत. हे पचायला हलके असून शरीराला आवश्यक एनर्जी देतात. रोजच्या आहारात यांचा समावेश करणे फायदेशीर ठरते. 2) उकडलेली अंडी उकडलेली अंडी हा स्वस्त, सोपा आणि उच्च-प्रोटीन पर्याय आहे. हॉस्टेलमध्ये सहज तयार करता येत असल्यामुळे विद्यार्थ्यांसाठी हा अतिशय उपयुक्त पर्याय आहे. 3) नट्स आणि ड्रायफ्रूट्स शेंगदाणे, बदाम, पिस्ता, अक्रोट यांसारखे नट्स आणि ड्रायफ्रूट्स शरीराला चांगली एनर्जी देतात. यामध्ये चांगले फॅट्स, प्रोटीन आणि खनिजे(minerals) असतात. थोड्या प्रमाणात(Portion Control)...

केस गळणे आणि पोषण : आहारातील कमतरतेमुळे केस का गळतात? आजकाल केस गळती ही समस्या लहान‑मोठ्या सर्व वयोगटांत वाढताना दिसते. केवळ सौंदर्याचा प्रश्न न राहता, ही समस्या आरोग्याशी थेट संबंधित आहे. चुकीचा आहार, पोषणतत्त्वांची कमतरता आणि जीवनशैलीतील बदल हे केस गळतीमागील महत्त्वाचे कारण ठरतात. केस गळतीची मुख्य कारणे :   पोषणाचा अभाव शरीराला आवश्यक असलेली पोषकतत्त्वे(विटामिन्स) पुरेशा प्रमाणात न मिळाल्यास केसांची वाढ मंदावते. केस कमकुवत होतात, तुटतात आणि गळू लागतात. सतत डाएटिंग(Fad Diets) , जंक फूड, अनियमित जेवण यामुळे ही कमतरता अधिक वाढते. केस मजबूत राहण्यासाठी कोणती पोषकतत्त्वे आवश्यक आहेत? केस निरोगी ठेवण्यासाठी प्रोटीन, लोह(Iron) , व्हिटॅमिन्स, खनिजे(Minerals) आणि आवश्यक फॅटी अ‍ॅसिड्स (Essential Fatty acids) गरजेचे असतात. ही पोषकतत्त्वे केसांच्या मुळांना पोषण देऊन वाढीस मदत करतात. प्रोटीन कमतरता आणि केस गळती यांचा संबंध केस प्रामुख्याने केराटिन या प्रोटीन नी बनलेले असतात. आहारात प्रोटीनची कमतरता असल्यास केस पातळ होतात आणि मोठ्या प्रमाणात गळतात. डाळी, कडधान्ये, दूध‑द...

जांघेत होणारा फंगल संसर्ग (Tinea Cruris) – रुग्णांसाठी सविस्तर माहिती जांघेत होणारा फंगल संसर्ग हा त्वचेचा एक सामान्य आजार आहे. तो त्रासदायक असला तरी योग्य काळजी आणि योग्य उपचारांनी पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. खाली दिलेली माहिती भारतीय त्वचारोग तज्ञ संघटना (IADVL) व मान्यताप्राप्त त्वचारोग मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आहे. --- फंगल संसर्ग म्हणजे काय? जांघ, मांडीच्या आतली बाजू, नितंबांच्या आजूबाजूला होणारा बुरशीजन्य संसर्ग म्हणजे जांघेत होणारा फंगल संसर्ग. हा आजार प्रामुख्याने ओलसर व घामाच्या भागात होतो. --- लक्षणे कोणती? सतत खाज येणे लालसर चट्टे दिसणे चट्ट्यांच्या कडा उठलेल्या असणे मध्यभाग तुलनेने कमी लाल असणे जळजळ होणे त्वचा सोलणे हा आजार का होतो? जास्त घाम येणे त्वचा सतत ओलसर राहणे घट्ट कपडे घालणे लेगिंग्स, जीन्स, सिंथेटिक कपडे वापरणे लठ्ठपणा मधुमेह(Diabetes/शुगर चा आजार) स्वतःहून मेडिकल स्टोर (ओवर द काऊंटर/OTC)  च्या  चुकीच्या क्रीमचा (स्टेरॉइड) वापर उपचारात काय महत्त्वाचे आहे? फंगल संसर्गासाठी फक्त अँटीफंगल औषधेच उपयोगी असतात. डॉक्टरांनी दिलेले क्रीम नियमित व सांगितलेल्...