Posts

हॉस्टेलमध्ये राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पौष्टिक आहार पर्याय(Healthy food options for hostel students)

Image
हॉस्टेलमध्ये राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पौष्टिक आहार पर्याय (Healthy Eating Hacks for hostel students) हॉस्टेलमध्ये किंवा घरापासून दूर राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांना संतुलित आणि पौष्टिक आहार मिळणे अनेकदा कठीण जाते. वेळेची कमतरता, मर्यादित सुविधा आणि मेसवर अवलंबून राहणे यामुळे पोषणाकडे दुर्लक्ष होते.  मात्र काही सोपे, सहज उपलब्ध आणि घरून पॅक करून नेता येणारे अन्नपदार्थ वापरल्यास तुमचे पोषण नक्कीच सुधारू शकते. 1) दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थ दूध, दही किंवा योगर्ट हे प्रोटीन आणि कॅल्शियमचे चांगले स्रोत आहेत. हे पचायला हलके असून शरीराला आवश्यक एनर्जी देतात. रोजच्या आहारात यांचा समावेश करणे फायदेशीर ठरते. 2) उकडलेली अंडी उकडलेली अंडी हा स्वस्त, सोपा आणि उच्च-प्रोटीन पर्याय आहे. हॉस्टेलमध्ये सहज तयार करता येत असल्यामुळे विद्यार्थ्यांसाठी हा अतिशय उपयुक्त पर्याय आहे. 3) नट्स आणि ड्रायफ्रूट्स शेंगदाणे, बदाम, पिस्ता, अक्रोट यांसारखे नट्स आणि ड्रायफ्रूट्स शरीराला चांगली एनर्जी देतात. यामध्ये चांगले फॅट्स, प्रोटीन आणि खनिजे(minerals) असतात. थोड्या प्रमाणात(Portion Control)...

केस गळणे आणि पोषण : आहारातील कमतरतेमुळे केस का गळतात?

Image
केस गळणे आणि पोषण : आहारातील कमतरतेमुळे केस का गळतात? आजकाल केस गळती ही समस्या लहान‑मोठ्या सर्व वयोगटांत वाढताना दिसते. केवळ सौंदर्याचा प्रश्न न राहता, ही समस्या आरोग्याशी थेट संबंधित आहे. चुकीचा आहार, पोषणतत्त्वांची कमतरता आणि जीवनशैलीतील बदल हे केस गळतीमागील महत्त्वाचे कारण ठरतात. केस गळतीची मुख्य कारणे :   पोषणाचा अभाव शरीराला आवश्यक असलेली पोषकतत्त्वे(विटामिन्स) पुरेशा प्रमाणात न मिळाल्यास केसांची वाढ मंदावते. केस कमकुवत होतात, तुटतात आणि गळू लागतात. सतत डाएटिंग(Fad Diets) , जंक फूड, अनियमित जेवण यामुळे ही कमतरता अधिक वाढते. केस मजबूत राहण्यासाठी कोणती पोषकतत्त्वे आवश्यक आहेत? केस निरोगी ठेवण्यासाठी प्रोटीन, लोह(Iron) , व्हिटॅमिन्स, खनिजे(Minerals) आणि आवश्यक फॅटी अ‍ॅसिड्स (Essential Fatty acids) गरजेचे असतात. ही पोषकतत्त्वे केसांच्या मुळांना पोषण देऊन वाढीस मदत करतात. प्रोटीन कमतरता आणि केस गळती यांचा संबंध केस प्रामुख्याने केराटिन या प्रोटीन नी बनलेले असतात. आहारात प्रोटीनची कमतरता असल्यास केस पातळ होतात आणि मोठ्या प्रमाणात गळतात. डाळी, कडधान्ये, दूध‑द...

जांघेत होणारा फंगल संसर्ग (Tinea Cruris) – रुग्णांसाठी सविस्तर माहिती

Image
जांघेत होणारा फंगल संसर्ग (Tinea Cruris) – रुग्णांसाठी सविस्तर माहिती जांघेत होणारा फंगल संसर्ग हा त्वचेचा एक सामान्य आजार आहे. तो त्रासदायक असला तरी योग्य काळजी आणि योग्य उपचारांनी पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. खाली दिलेली माहिती भारतीय त्वचारोग तज्ञ संघटना (IADVL) व मान्यताप्राप्त त्वचारोग मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आहे. --- फंगल संसर्ग म्हणजे काय? जांघ, मांडीच्या आतली बाजू, नितंबांच्या आजूबाजूला होणारा बुरशीजन्य संसर्ग म्हणजे जांघेत होणारा फंगल संसर्ग. हा आजार प्रामुख्याने ओलसर व घामाच्या भागात होतो. --- लक्षणे कोणती? सतत खाज येणे लालसर चट्टे दिसणे चट्ट्यांच्या कडा उठलेल्या असणे मध्यभाग तुलनेने कमी लाल असणे जळजळ होणे त्वचा सोलणे हा आजार का होतो? जास्त घाम येणे त्वचा सतत ओलसर राहणे घट्ट कपडे घालणे लेगिंग्स, जीन्स, सिंथेटिक कपडे वापरणे लठ्ठपणा मधुमेह(Diabetes/शुगर चा आजार) स्वतःहून मेडिकल स्टोर (ओवर द काऊंटर/OTC)  च्या  चुकीच्या क्रीमचा (स्टेरॉइड) वापर उपचारात काय महत्त्वाचे आहे? फंगल संसर्गासाठी फक्त अँटीफंगल औषधेच उपयोगी असतात. डॉक्टरांनी दिलेले क्रीम नियमित व सांगितलेल्...

डायबिटिक हैं तो पैरों की करें खास देखभाल

Image
डायबिटीज़ में पैर की देखभाल: पैर की स्वास्थ्य का ख्याल रखना डायबिटीज़ एक खतरनाक बीमारी है जो शुगर का स्तर(blood levels) नियंत्रित न करने के कारण शरीर के कई हिस्सों को प्रभावित कर सकती है। पैर , इन हिस्सों में से एक हैं जिन्हें डायबिटिक पेशेंट्स को खास ध्यान देना चाहिए। डायबिटीज़ के मरीजों के पैरों की सेहत की देखभाल के कुछ महत्वपूर्ण नियमों को जानना बहुत ज़रूरी है। नियमित चेकअप : डायबिटीज़ के मरीजों को नियमित अंतराल पर अपने डॉक्टर के पास जाना चाहिए और पैरों की स्क्रीनिंग करवानी चाहिए। इससे निश्चित होता है कि कोई समस्या समय पर पकड़ी जा सके और उसका उपचार किया जा सके। 1.      दैनिक सफाई : पैरों की सफाई और ध्यान रखना बहुत महत्वपूर्ण है। रोजाना गुनगुना पानी में पैर धोना, सूखे और साफ कॉटन कपड़ों का उपयोग करना चाहिए। 2.      नाखूनों की देखभाल : डायबिटीज़ के मरीजों को नाखूनों की सही देखभाल करनी चाहिए। नाखूनों को नियमित अंतराल पर काटना चाहिए और कभी भी अगर कोई संकेत या समस्या महसूस हो , तो तुरंत ...

मेनोपॉज़ में त्वचा समस्याएं: कारण और उपाय

Image
मेनोपॉज़ में त्वचा समस्याएं: कारण और उपाय महिलाओं के जीवन में मेनोपॉज़ एक महत्वपूर्ण चरण होता है, जब उनके शारीरिक हालात में कई परिवर्तन होते हैं। इस समय में त्वचा पर भी कई समस्याएं आ सकती हैं। हम यहाँ बात करेंगे कि मेनोपॉज़ के दौरान त्वचा समस्याओं के क्या कारण होते हैं और इन समस्याओं को कैसे नियंत्रित किया जा सकता है। मेनोपॉज़ में त्वचा समस्याओं के कारण: 1. हार्मोनल परिवर्तन: मेनोपॉज़ के समय महिलाओं के शरीर में हार्मोनल परिवर्तन होते हैं, जिससे त्वचा की नमी कम हो जाती है और वह सूखी हो जाती है। 2. कोलेजन कमी: उम्र के साथ कोलेजन की उत्पत्ति में कमी होती है, जिससे त्वचा की ढिलाई बढ़ती है और झुर्रियाँ आने लगती हैं। 3. हार्मोनल असंतुलन : मेनोपॉज़ के समय हार्मोनल असंतुलन से त्वचा पर अक्सर एक्ने, डार्क स्पॉट्स, या पिगमेंटेशन जैसी समस्याएं हो सकती हैं। मेनोपॉज़ में त्वचा समस्याओं का उपचार : 1. सही स्किनकेयर : मेनोपॉज़ के दौरान सही स्किनकेयर का पालन करना जरूरी है। नियमित तौर पर त्वचा को धोएं, मॉइस्चराइज़र लगाएं और सनस्क्रीन का उपयोग करें। 2. हेल्द...

Skin Problems in Gym-goes and fitness enthusiasts.

Image
While skin problems can be an unfortunate side effect of gym attendance, they should not deter individuals from pursuing their fitness goals. By practicing good hygiene, wearing appropriate clothing, and being mindful of shared spaces, gym-goers can minimize the risk of developing skin issues. In cases where problems arise, prompt treatment and proactive measures can help maintain skin health and allow for uninterrupted participation in physical activities. Remember, a healthy body includes healthy skin, so prioritize both in your fitness journey. Common Skin Problems Faced by Gym-Goers : Acne : Sweat, combined with bacteria and dead skin cells, can clog pores and lead to acne breakouts. Areas such as the face, back, and chest are particularly prone to acne due to increased sweat production during workouts. In some cases it also cause Fungal Infections. Fungal infections in gyms are commonly caused by dermatophytes, a group of fungi that...

कीटक/कीड़े के काटने से कैसे बचे

Image
कीटों के काटने से कैसे बचे और इसे रोकने के टिप्स कीटों के काटने एक सामान्य समस्या हैं, जो कभी-कभी बहुत खतरनाक भी हो सकती हैं। ये कीट न केवल तकलीफदेह होते हैं, बल्कि उनसे निकलने वाली जहरीली दांतों की वजह से सेहत के लिए भारी नुकसान भी पहुंच सकता है। कीटक के काटने से डेंग्यू,  मलेरिया,  चिकनगुनिया जैसी बीमारियां भी होती है । कीटों के काटने के मामले में सतर्कता बरतना जरूरी है और उनके काटने से बचाव के उपायों को जानना भी आवश्यक है। यहां हम कुछ ऐसे उपायों पर चर्चा करेंगे जो कीटों के काटने से निपटने और इसे रोकने में मदद कर सकते हैं। कीटों के काटने से बचाव : 1.      उच्च स्थान पर रहना : जहाँ भी संभव हो, वहाँ पर उच्च स्थान पर रहने का प्रयास करें। ज्यादा उच्च ऊंचाई उन्हें पहुंचने में कठिनाई पहुंचा सकती है। ग्राउंड फ्लोर के घरों में ज्यादा कीटक होते हैं  2.      सुरक्षा उपकरणों का उपयोग : जब भी कीटों के काटने की संभावना हो, तो सुरक्षा उपकरण जैसे कि मॉस्किटो नेट, जैकेट, full slee...

Healthy food options for Hostel Students : How to Improve your nutrition .

Image
Easy No Fuss options to improve nutrition: Great tips for Hostel students or Young people staying away from Home 1) Dairy products : like milk , curd /yogurt are a good source of protein and calcium. 2) Boiled egg ( one can eat 4-5 egg yolks in a week) . Invest in an egg boiler  for example 3) nuts (peanuts , almonds , pista, walnut ) eat a variety of nuts to get optimum nutrition. 4) more fruits (fresh and seasonal local fruits  : try to eat all colours of fruits in one week (this is called "Eating A Rainbow")  5) fresh cut salad  (cucumber , carrot , radish , onion, beetroot ) are easy to manage in busy hostel life  6) healthy homemade ladoo  as between meal snacks (besan ladoo, रागी ladoo, Dink(गोंद) ladoo in winter  , बाजरा ladoo  , rajgeera ladoo , peanut jaggery ladoo, til ladoo or chikki/Gajak)  7) add fresh cut lemon to your diet:  squeeze on Mess or takeout dal/sabji to add the much needed Vitamic C to diet. Make sur...